মৌলিক বিশ্লেষণ: বিনিয়োগৰ বাবে ষ্টক বিচাৰি উলিওৱাৰ চূড়ান্ত গাইড 

Fundamental Analysis: The Ultimate Guide to Find A Stock for Investment

Thu May 4, 2023

মৌলিক বিশ্লেষণ কি? (What is Fundamental Analysis?)

কোম্পানীটোৰ বিত্তীয় আৰু অৰ্থনৈতিক মৌলিক দিশসমূহ বিশ্লেষণ কৰি ষ্টকৰ আভ্যন্তৰীণ মূল্য মূল্যায়ন কৰাৰ পদ্ধতি হৈছে মৌলিক বিশ্লেষণ। ভাৰতীয় প্ৰেক্ষাপটত মৌলিক বিশ্লেষণ বিনিয়োগকাৰীসকলৰ বাবে কম মূল্যৰ ষ্টক চিনাক্তকৰণ আৰু লাভজনক বিনিয়োগৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আহিলা। এই ব্লগত আমি মৌলিক বিশ্লেষণৰ মূল উপাদানসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰিম আৰু ভাৰতীয় শ্বেয়াৰ বজাৰত সেইবোৰ কেনেকৈ প্ৰয়োগ কৰিব পাৰি।

মৌলিক বিশ্লেষণৰ মূল উপাদানসমূহ

১| বিত্তীয় বিৱৰণী (Financial Statement)

বেলেন্স শ্বীট, আয়ৰ বিৱৰণী, নগদ ধনৰ প্ৰবাহৰ বিৱৰণীকে ধৰি কোম্পানী এটাৰ বিত্তীয় বিৱৰণেই মৌলিক বিশ্লেষণৰ বাবে তথ্যৰ প্ৰধান উৎস। এই বিবৃতিসমূহে কোম্পানীটোৰ সম্পত্তি, দায়বদ্ধতা, ৰাজহ আৰু খৰচকে ধৰি বিত্তীয় স্বাস্থ্যৰ এক আভাস প্ৰদান কৰে।

বিত্তীয় বিৱৰণী বিশ্লেষণ কৰাৰ সময়ত বিনিয়োগকাৰীসকলে তলত দিয়া মূল মেট্ৰিকসমূহ বিচাৰিব লাগে:

  • ৰাজহ বৃদ্ধি (Revenue growth): ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে কোম্পানীটোৱে সময়ৰ লগে লগে বিক্ৰী বৃদ্ধি কৰিছে নে নাই।
  • লাভৰ হাৰ (Profit margins): ইয়াৰ পৰা দেখা যায় যে কোম্পানীয়ে বিক্ৰীৰ প্ৰতিটো ইউনিটৰ বাবে কিমান লাভ কৰিছে।
  • ৰিটাৰ্ণ অন ইকুইটি (ROE): ইয়াৰ দ্বাৰা কোম্পানীয়ে শ্বেয়াৰহোল্ডাৰ ইকুইটিৰ প্ৰতিটো টকাৰ বাবে কিমান লাভ কৰে তাক জুখিব পাৰি।
  • ঋণ-ইকুইটি অনুপাত (Debt-to-Equity Ratio) : ইয়াৰ পৰা বুজা যায় যে কোম্পানীটোৰ ইকুইটিৰ তুলনাত কিমান ঋণ আছে। উচ্চ ঋণ-ইকুইটি অনুপাত ৰঙা পতাকা হ’ব পাৰে, যিয়ে ইংগিত দিয়ে যে কোম্পানীটোৱে অতিৰিক্ত লিভাৰেজ হ’ব পাৰে।

২|পৰিচালনা দল (Management Team)

কোম্পানী এটাৰ সফলতাত পৰিচালনা দলটোৱে গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। বিনিয়োগকাৰীয়ে মূল কাৰ্যবাহী আৰু ব’ৰ্ডৰ সদস্যসকলৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি নিৰ্ণয় কৰিব লাগে যে তেওঁলোকৰ সফলতাৰ ট্ৰেক ৰেকৰ্ড আছে নে নাই আৰু কোম্পানীটোৰ সফলতাৰ প্ৰতি তেওঁলোকৰ নিহিত স্বাৰ্থ আছে নে নাই।

৩| উদ্যোগৰ প্ৰৱণতা  (Industry Trends)


কোম্পানীটোৱে যিটো উদ্যোগত কাম কৰে, সেই উদ্যোগটোৱে ইয়াৰ সফলতাত যথেষ্ট প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে। বিনিয়োগকাৰীয়ে উদ্যোগটোৰ ধাৰা আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক পৰিৱেশৰ ওপৰত গৱেষণা কৰি কোম্পানীটোৰ প্ৰতিযোগিতামূলক সুবিধা আছে নে নাই আৰু সময়ৰ লগে লগে উদ্যোগটোৰ বৃদ্ধি বা অৱনতিৰ সম্ভাৱনা আছে নে নাই সেইটো নিৰ্ণয় কৰিব লাগে।

৪/ অৰ্থনৈতিক সূচক 

বিনিয়োগকাৰীসকলে কোম্পানীটোৰ কাম-কাজত প্ৰভাৱ পেলাব পৰা অৰ্থনৈতিক সূচকসমূহো পৰ্যালোচনা কৰিব লাগে, যেনে মুদ্ৰাস্ফীতিৰ হাৰ (inflation rates), সুতৰ হাৰ (interest rates), আৰু গ্ৰাহকৰ ব্যয় (consumer spending)। এই সূচকসমূহে অৰ্থনীতিৰ সামগ্ৰিক স্বাস্থ্য আৰু কোম্পানীটোৱে বৃদ্ধি বা অৱনতিৰ সম্ভাৱনা আছে নে নাই সেই বিষয়ে অন্তৰ্দৃষ্টি প্ৰদান কৰিব পাৰে।

ভাৰতীয় ষ্টক মাৰ্কেটত মৌলিক বিশ্লেষণ কেনেকৈ প্ৰয়োগ কৰিব

ক| আশাব্যঞ্জক খণ্ড চিনাক্ত কৰক (Identify Promising Sectors)

ভাৰতীয় শ্বেয়াৰ বজাৰত বেংকিং, অটোম’বাইল, ফাৰ্মা, প্ৰযুক্তি, আৰু বহুতো খণ্ডৰ দ্বাৰা গঠিত। বিনিয়োগকাৰীসকলে তেওঁলোকৰ বৃদ্ধিৰ সম্ভাৱনা, প্ৰতিযোগিতামূলক পৰিৱেশ, আৰু অৰ্থনৈতিক সূচকসমূহ বিশ্লেষণ কৰি আশাব্যঞ্জক খণ্ডসমূহ চিনাক্ত কৰিব পাৰে।

খ| চৰ্টলিষ্ট কোম্পানী (Shortlist Companies)

বিনিয়োগকাৰীয়ে আশাব্যঞ্জক খণ্ড চিনাক্ত কৰিলেই তেওঁলোকে তেওঁলোকৰ বিত্তীয় স্বাস্থ্য, পৰিচালনা দল, আৰু প্ৰতিযোগিতামূলক সুবিধাৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি কোম্পানীসমূহক চৰ্টলিষ্ট কৰিব পাৰে। বিনিয়োগকাৰীয়ে কোম্পানীটোৰ বিত্তীয় বিৱৰণী আৰু পৰিচালনা দলটো পৰ্যালোচনা কৰি তেওঁলোকৰ সফলতাৰ ট্ৰেক ৰেকৰ্ড আছে নে নাই সেইটো নিৰ্ণয় কৰিব লাগে।

গ| মূল্যায়ন (Valuation)

কোম্পানীসমূহক চৰ্টলিষ্ট কৰাৰ পিছত বিনিয়োগকাৰীসকলে কোম্পানীটোৰ আভ্যন্তৰীণ মূল্য নিৰ্ণয় কৰিবলৈ মূল্যায়ন বিশ্লেষণ কৰিব লাগে। কোম্পানীটোৰ বিত্তীয় আৰু অৰ্থনৈতিক মৌলিক দিশৰ ওপৰত ভিত্তি কৰি ষ্টকৰ প্ৰকৃত মূল্য হ’ল আভ্যন্তৰীণ মূল্য। বিনিয়োগকাৰীয়ে বিভিন্ন মূল্যায়ন কৌশল যেনে মূল্য-আয় (P/E) অনুপাত, মূল্য-বুক (P/B) অনুপাত আদি বিশ্লেষণ ব্যৱহাৰ কৰিব পাৰে।

উপসংহাৰ

মৌলিক বিশ্লেষণ হৈছে বিনিয়োগকাৰীসকলৰ বাবে কম মূল্যৰ ষ্টক চিনাক্তকৰণ আৰু ভাৰতীয় ষ্টক বজাৰত লাভজনক বিনিয়োগৰ সিদ্ধান্ত লোৱাৰ এক গুৰুত্বপূৰ্ণ আহিলা। কোম্পানী এটাৰ বিত্তীয় আৰু অৰ্থনৈতিক মৌলিক দিশ, পৰিচালনা দল, উদ্যোগৰ ধাৰা, আৰু অৰ্থনৈতিক সূচক বিশ্লেষণ কৰি বিনিয়োগকাৰীয়ে কোম্পানীটোৰ অন্তৰ্নিহিত মূল্য নিৰ্ণয় কৰিব পাৰে আৰু বিনিয়োগৰ বিষয়ে জ্ঞাত সিদ্ধান্ত ল’ব পাৰে। কিন্তু মনত ৰখা ভাল যে কোনো বিনিয়োগ কৌশল ফুলপ্ৰুফ নহয়, আৰু শ্বেয়াৰ বজাৰত ধন হেৰুৱাৰ আশংকা সদায় থাকে। গতিকে বিনিয়োগৰ কোনো সিদ্ধান্ত লোৱাৰ আগতে পুংখানুপুংখ গৱেষণা কৰি বিত্তীয় উপদেষ্টাৰ সৈতে পৰামৰ্শ লোৱাটো অতি প্ৰয়োজনীয়।

Rajiv LB Roy
Share Market Coach, Author & Youtuber